Rys historyczny

        Historia Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie (nazwa obecna) obejmuje okres od 1944r. tj. od chwili wyzwolenia Lubelszczyzny spod okupacji niemieckiej i reaktywowania przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego dekretem z dnia 15 sierpnia 1944r. wojewódzkich i powiatowych urzędów ziemskich dla wykonania reformy rolnej. W skład tych urzędów wchodziła m.in. służba geodezyjna stanowiąca zalążek przyszłych wojewódzkich i przejściowo także powiatowych biur geodezji i terenów rolnych, w tym Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie (fragment zapisu z kroniki firmy, autor mgr T. Stępniak).

I tak Wojewódzki Urząd Ziemski w Lublinie powołany został w końcu sierpnia 1944 r., a jego siedziba mieściła się w budynku przy ul. Wyszyńskiego 11 (obecnie ul. Niecała). W strukturze Urzędu powołano Wydział Urządzeń Rolnych do którego głównych zadań należało ewidencjonowanie majątków ziemskich i innych nieruchomości podlegających parcelacji, a później sama parcelacja, ewidencjonowanie nabycia działek z reformy rolnej oraz ich ujawnianie w Księgach Wieczystych, a także prowadzenie dokumentacji na potrzeby Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej. W ramach reformy rolnej na Lubelszczyźnie rozparcelowano około 318 tys. hektarów majątków ziemskich.

W dniu 12 sierpnia 1946 r. Rada Ministrów wydała dekret o zespoleniu Urzędów Ziemskich z władzami administracji ogólnej, co spowodowało, że latem 1947 r. Wojewódzki Urząd Ziemski przeniósł się do gmachu głównego Urzędu Wojewódzkiego przy ul. 22 Lipca 4 (obecnie ul. Spokojna 4) i włączony został do jego struktur. Od tego czasu zmienił się charakter pracy geodetów i zaczął obejmować regulacje gospodarstw chłopskich, prace scaleniowe oraz pomiary gruntów dla celów klasyfikacji gleboznawczej.

Od dnia 13 kwietnia 1950 r. zmieniła się ponownie organizacja terenowych organów władzy i zmienione zostały urzędy wojewódzkie, powiatowe i gminne, a w ich miejsce powstały rady narodowe: wojewódzkie, powiatowe i gminne. W wyniku tych zmian Wydział Urządzeń Rolnych został znacznie rozbudowany i przemianowany na Wojewódzki Zarząd Urządzeń Rolnych, a od dnia 1 maja 1954r. jednostka ta otrzymała nazwę: Zarząd Urządzeń Rolnych. Po ukazaniu się dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków podstawowym zadaniem jednostki było wykonywanie aktualnych podkładów mapowych na potrzeby klasyfikacji gleboznawczej. Przedmiotem prac były też zadania związane z tworzeniem Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych i Państwowych Gospodarstw Rolnych, a także m.in. prace związane z budową kanału Wieprz-Krzna oraz dotyczące nowego przebiegu granicy państwowej w powiatach Hrubieszów i Tomaszów.

W dniu 1 lipca 1958r. Wojewódzkiemu Zarządowi Rolnictwa przywrócono dawną nazwę – Wydział Rolnictwa i Leśnictwa PWRN, natomiast z dotychczasowego Zarządu Urządzeń Rolnych wyłączono Oddział Urządzeń Rolnych, a pozostałą część Zarządu Urządzeń Rolnych przemianowano na Wojewódzkie Biuro Geodezji i Urządzeń Terenów Rolnych. Pierwszym dyrektorem Biura został inż. Wacław Nurek.

W latach 1956-1969 jednostka wykonywała głównie prace geodezyjne związane z zakładaniem ewidencji gruntów, w tym w znacznym stopniu na podkładzie fotogramatycznym.

Z dniem 12 sierpnia 1965 r. na mocy Zarządzenia Ministra Rolnictwa dotychczasowa nazwa jednostki zmieniona została na „Wojewódzkie Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych”, a główne zadania Biura w tym czasie to zakładanie jednolitej ewidencji gruntów oraz scalenia i wymiany gruntów. W roku 1971 nastąpiła zmiana na stanowisku dyrektora. Dotychczasowy dyrektor inż. Wacław Nurek przeszedł na emeryturę, a funkcję tę objął mgr Mieczysław Kozioł (zastępcą dyrektora został mgr inż. Marian Nykiel).

Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. wprowadziła dwuetapowy podział Państwa na gminy i województwa (zamiast dotychczasowych 17 powstało 49). Zniesiono powiaty. Równocześnie Uchwałą RM z dnia 10 lipca 1975 r. utworzono „Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie (także w Chełmie, Białej Podlaskiej i Zamościu), a główne zadania wykonywane wówczas to: przejmowanie i rozdysponowywanie gospodarstw PFZ na rzecz gospodarki uspołecznionej, aktualizacja ewidencji gruntów po uwłaszczeniu, wykonywanie map glebowo – rolniczych oraz scalenia i wymiany gruntów. W roku 1982 Zarządzeniem Wojewody Lubelskiego z dnia 15 marca 1982r. nastąpiło połączenie Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie z Wojewódzkim Biurem Geodezji i Kartografii w Lublinie. Z tą chwilą funkcję dyrektora powierzono inż. Tadeuszowi Korulczykowi (dotychczasowy dyrektor inż. M. Kozioł przeszedł na emeryturę).

W roku 1984 nastąpiła nowa, 9 już reorganizacja wojewódzkich biur geodezji i terenów rolnych polegająca na wyłączeniu ze Statutu Biura wszystkich komórek organizacyjnych spełniających zadania administracji państwowej (wszelkiego rodzaju decyzje administracyjne), których zadania, etaty i pracownicy utworzyli w Urzędzie Wojewódzkim Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami.

W WBGiTR pozostała służba geodezyjna i administracyjna wewnętrzna Biura, a Biuro po raz pierwszy stało się jednostką budżetową, w całości usługową na rzecz rolnictwa w zakresie prac geodezyjnych, także zlecanych przez różne jednostki, w ramach obowiązującego prawa. Dyrektorem Biura mianowano mgr inż. Mariana Nykla, a jego zastępcą mgr inż. Stanisława Kochańskiego.

Zarządzeniem Wojewody Lubelskiego Nr 8/92 z dnia 20 stycznia 1992 r. nastąpiła likwidacja Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie jako jednostki budżetowej i utworzono w to miejsce zakład budżetowy z zachowaniem tej samej nazwy. Nastąpiła także zmiana dyrektora naczelnego Biura, którym z dniem 15.01.1993 został mgr inż. Stanisław Golec.

Równocześnie z dniem 1 stycznia 1999r. powrócono do podziału administracyjnego na 16 województw, powrócono także do powiatów i zachowano gminy. Z tą chwilą Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych łącznie z przypisanymi Biuru zadaniami włączono w struktury nowo powstałego województwa samorządowego jako zakład budżetowy, Uchwałą Sejmiku Nr VII/46/99 z dnia 1 marca 1999 r. w sprawie reorganizacji wojewódzkich biur geodezji i terenów rolnych. Równocześnie dokonano scalenia biur geodezji i terenów rolnych działających w dawnym układzie województw w jedno Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie (Biała Podlaska, Chełm, Lublin, Zamość, pow. Łuków, pow. Janów).

Także w roku 1999 dokonano zmiany w ustawie o finansach publicznych, która pozbawiła wojewódzkie biura dotacji budżetowych, przez co działalność dotycząca pozyskiwania środków finansowych ograniczona została do realizacji zadań geodezyjno-kartograficznych w oparciu o ustawę o zamówieniach publicznych, w ramach działalności wolnorynkowej. Wymóg taki postawiono także w odniesieniu do zadań rządowych, jakimi są scalenia i wymiany gruntów. Dopiero postanowienia Ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju, w której dokonano uzupełnień dotyczących ustawy o scalaniu i wymianie gruntów przywróciły Wojewódzkiemu Biuru, jako jednostce samorządu województwa możliwość realizowania scaleń gruntów bezprzetargowo, a zbiegło się to z terminem wejścia Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r).

Od tego momentu Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie realizuje scalenia gruntów jako zadania rządowe we współpracy z beneficjentami, stosownie do postanowień w/w ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz według rozporządzeń Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W ten sposób i na tych zasadach Wojewódzkie Biuro uczestniczyło w realizacji Sektorowego Programu Operacyjnego, lata 2004-2006, a obecnie uczestniczy i realizuje zadania wynikające z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, lata 2007-2013 wspólnie z beneficjentami, pod nadzorem i we współpracy z Geodetą Województwa Lubelskiego.

Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie zgodnie z Uchwałą Nr XLVI/799/10 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 6 lipca 2010 r. z dniem 1 stycznia 2011 r. zostało przekształcone z WBGiTR – zakład budżetowy w Wojewódzkie Biuro Geodezji – w jednostkę budżetową, zwaną w skrócie "WBG w Lublinie".