Historia WBG w Lublinie

HISTORIA WOJEWÓDZKIEGO BIURA GEODEZJI W UBLINIE


Historia geodezji urządzeniowo – rolnej w województwie lubelskim obejmuje okres od 1918 r. tj. od chwili wyzwolenia spod zaborów. W 1918 roku organem właściwym dla spraw przebudowy ustroju rolnego została Okręgowa Komisja Ziemska ustanowiona rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 X 1918 r. (Dz. P. Kr. P. 1918, nr 13, poz. 25). Podstawę do utworzenia Okręgowego Urzędu Ziemskiego dała ustawa z dnia 6 VII 1920 r. o organizacji urzędów ziemskich (Dz. U. 1920, nr 70, poz. 461), zastąpiona ustawą z 11 VIII 1923 r. (Dz. U. 1923, nr 90, poz. 706). Siedzibą urzędu było miasto Lublin budynek na rogu ul. Uniwersyteckiej i Radziszewskiego. Był to urząd administracji rządowej specjalnej resortu reform rolnych, kierowany przez Prezesa. Do zadań urzędu należała regulacja obrotu ziemią, realizacja reformy rolnej a także prowadzenie prac nad przebudową ustroju rolnego, parcelacje i scalenia gruntów, likwidacja służebności gruntowych oraz sprawy melioracji gruntów. Przy urzędzie funkcjonował organ kolegialny – Okręgowa Komisja Ziemska która orzekała w sprawach spornych w postępowaniach regulacyjnych, scaleniowych i znoszenia służebności oraz wykupu i przejmowania nieruchomości na cele reformy rolnej. Zakresem swego działania urząd obejmował powiaty: bialskopodlaski, biłgorajski, chełmski, garwoliński, hrubieszowski, janowski, konstantynowski, krasnostawski, lubartowski, lubelski, puławski, radzyński, siedlecki, sokołowski, tomaszowski, węgrowski, włodawski i zamojski. Z dniem 8 listopada 1932 roku na mocy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych zostały powołane Powiatowe Urzędy Ziemskie. Likwidacja Okręgowego Urzędu Ziemskiego jako samodzielnej instytucji nastąpiła w roku 1934, z chwilą włączenia go do Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego (Dz. U. 1933, nr 85, poz. 635).

Po wyzwoleniu Lubelszczyzny spod okupacji niemieckiej, reaktywowano Urząd Ziemski w Lublinie, który powołany został w końcu sierpnia 1944 r., a jego siedziba mieściła się w budynku przy ul. Wyszyńskiego 11 (obecnie ul. Niecała). W strukturze Urzędu powołano Wydział Urządzeń Rolnych do którego głównych zadań należało ewidencjonowanie majątków ziemskich i innych nieruchomości podlegających parcelacji, a później sama parcelacja, ewidencjonowanie nabycia działek z reformy rolnej oraz ich ujawnianie w Księgach Wieczystych, a także prowadzenie dokumentacji na potrzeby Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej.

W dniu 12 sierpnia 1946 r. Rada Ministrów wydała dekret o zespoleniu Urzędów Ziemskich z władzami administracji ogólnej, co spowodowało, że latem 1947 r. Wojewódzki Urząd Ziemski w Lublinie przeniósł się do gmachu głównego Urzędu Wojewódzkiego przy ul. 22 Lipca 4 (obecnie ul. Spokojna 4) i włączony został do jego struktur – Dział Rolnictwa i Reform Rolnych składający się z Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej oraz z 3 Wydziałów tj. Wydziału Urządzeń Rolnych, Wydziału Pomiarów Rolnych i Wydziału Finansów Rolnych. Od tego czasu zmienił się charakter pracy geodetów i zaczął obejmować regulacje gospodarstw chłopskich, prace scaleniowe oraz pomiary gruntów dla celów klasyfikacji gleboznawczej.

Od dnia 13 kwietnia 1950 r. zmieniła się ponownie organizacja terenowych organów władzy i zmienione zostały urzędy wojewódzkie, powiatowe i gminne, a w ich miejsce powstały rady narodowe: wojewódzkie, powiatowe i gminne. W wyniku tych zmian Wydział Urządzeń Rolnych został znacznie rozbudowany i przemianowany na Wojewódzki Zarząd Urządzeń Rolnych,  a od dnia 1 maja 1954r. jednostka ta otrzymała nazwę: Zarząd Urządzeń Rolnych. Po ukazaniu się dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków podstawowym zadaniem jednostki było wykonywanie aktualnych podkładów mapowych na potrzeby klasyfikacji gleboznawczej. Przedmiotem prac były też zadania związane z tworzeniem Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych i Państwowych Gospodarstw Rolnych, a także m.in. prace związane z budową kanału Wieprz-Krzna oraz dotyczące nowego przebiegu granicy państwowej w powiatach Hrubieszów i Tomaszów.

W dniu 1 lipca 1958r. Wojewódzkiemu Zarządowi Rolnictwa w Lublinie przywrócono dawną nazwę – Wydział Rolnictwa i Leśnictwa PWRN, natomiast z dotychczasowego Zarządu Urządzeń Rolnych wyłączono Oddział Urządzeń Rolnych, a pozostałą część Zarządu Urządzeń Rolnych przemianowano na Wojewódzkie Biuro Geodezji i Urządzeń Terenów Rolnych w Lublinie.  Pierwszym dyrektorem Biura został inż. Wacław Nurek. W latach 1956-1969 jednostka wykonywała głównie prace geodezyjne związane z zakładaniem ewidencji gruntów, w tym w znacznym stopniu na podkładzie fotogrametrycznym.

Z dniem 12 sierpnia 1965 r. na mocy Zarządzenia Ministra Rolnictwa dotychczasowa nazwa jednostki zmieniona została na „Wojewódzkie Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w Lublinie”,  a główne zadania Biura w tym czasie to zakładanie jednolitej ewidencji gruntów oraz scalenia  i wymiany gruntów. W roku 1971 nastąpiła zmiana na stanowisku dyrektora. Dotychczasowy dyrektor inż. Wacław Nurek przeszedł na emeryturę, a funkcję tę objął  mgr Mieczysław Kozioł (zastępcą dyrektora został mgr inż. Marian Nykiel).

Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. wprowadziła dwuetapowy podział Państwa na gminy i województwa (zamiast dotychczasowych 17 powstało 49). Zniesiono powiaty. Równocześnie Uchwałą nr 122 Rady Ministrów z dnia 10 lipca 1975 r. utworzonoWojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie(także w Chełmie, Białej Podlaskiej i Zamościu), a główne zadania wykonywane wówczas to: przejmowanie i rozdysponowywanie gospodarstw PFZ na rzecz gospodarki uspołecznionej, aktualizacja ewidencji gruntów po uwłaszczeniu, wykonywanie map glebowo – rolniczych oraz scalenia i wymiany gruntów. W roku 1982 Zarządzeniem Wojewody Lubelskiego z dnia 15 marca 1982r. nastąpiło połączenie Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie z Wojewódzkim Biurem Geodezji i Kartografii w Lublinie. Z tą chwilą funkcję dyrektora powierzono inż. Tadeuszowi Korulczykowi (dotychczasowy dyrektor inż. M. Kozioł przeszedł na emeryturę).

W roku 1984 nastąpiła kolejna, reorganizacja wojewódzkich biur geodezji i terenów rolnych polegająca na wyłączeniu ze Statutu Biura wszystkich komórek organizacyjnych spełniających zadania administracji państwowej (wszelkiego rodzaju decyzje administracyjne), których zadania, etaty i pracownicy utworzyli w Urzędzie Wojewódzkim Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami. W WBGiTR pozostała służba geodezyjna i administracja wewnętrzna Biura, a Biuro po raz pierwszy stało się jednostką budżetową, w całości usługową na rzecz rolnictwa w zakresie prac geodezyjnych, także zlecanych przez różne jednostki, w ramach obowiązującego prawa. Dyrektorem Biura mianowano mgr inż. Mariana Nykla, a jego zastępcą mgr inż. Stanisława Kochańskiego.

Zarządzeniem Wojewody Lubelskiego Nr 8/92 z dnia 20 stycznia 1992 r. w miejsce Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie jako jednostki budżetowej utworzono zakład budżetowy z zachowaniem tej samej nazwy.  Nastąpiła także zmiana dyrektora naczelnego Biura, którym z dniem 15.01.1993 został mgr inż. Stanisław Golec a jego zastępcą został mgr inż. Stanisław Kochański, a następnie mgr inż. Zbysław Suchora.

Z dniem 1 stycznia 1999r. przeprowadzono kolejną reformę administracyjną  w wyniku której powstało 16 województw w ramach których utworzono administrację rządową i samorządową. Z tą chwilą Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie łącznie z przypisanymi Biuru zadaniami włączono w struktury nowo powstałego województwa samorządowego jako zakład budżetowy, Uchwałą Sejmiku Nr VII/46/99 z dnia 1 marca 1999 r. w sprawie reorganizacji wojewódzkich biur geodezji i terenów rolnych. Równocześnie dokonano scalenia biur geodezji i terenów rolnych działających w dawnym układzie województw w jedno Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie (Biała Podlaska, Chełm, Lublin, Zamość, pow. Łuków, pow. Janów).

Wizyty pracowników Wojewódzkich Biur Geodezji oraz Ministerstwa Rolnictwa w Niemczech, we Francji i w Holandii pod koniec lat dziewięćdziesiątych doprowadziły do podjęcia starań w celu realizacji procesu prac scalania gruntów w podobny sposób jak to ma miejsce w Europie Zachodniej. Dlatego zapisy na ten temat pojawiły się w Pakcie dla wsi Polskiej oraz w Akcie Akcesyjnym dotyczącym przyjęcia Polski do Unii Europejskiej. Kolejnym krokiem w celu realizacji scaleń gruntów na wzór zachodnioeuropejski, były zapisy w tym zakresie w Ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju oraz zmiany zapisów w ustawie o scalaniu i wymianie gruntów, które przywróciły Wojewódzkim Biurom Geodezji, jako jednostkom samorządu województwa, możliwość realizowania scaleń gruntów na zasadach podobnych jak ma to miejsce w Niemczech i Francji. Przypieczętowanie tego procesu było wejście Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r), w wyniku czego pojawiły się środki unijne na realizację scaleń gruntów.

Od tego momentu Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie realizuje scalenia gruntów jako zadania rządowe we współpracy z beneficjentami, stosownie do postanowień postanowień ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz według rozporządzeń Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W ten sposób i na tych zasadach Wojewódzkie Biuro uczestniczyło w realizacji Sektorowego Programu Operacyjnego, lata 2004-2006 i Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w latach 2007-2013 a obecnie uczestniczy i realizuje zadania wynikające z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, lata 2014-2020 wspólnie z beneficjentami, pod nadzorem merytorycznym i we współpracy z Geodetą Województwa Lubelskiego.

Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w Lublinie zgodnie z Uchwałą Nr XLVI/799/10 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 6 lipca 2010 r. z dniem 1 stycznia 2011 r. zostało przekształcone z WBGiTR – zakład budżetowy w Wojewódzkie Biuro Geodezji w Lublinie – w jednostkę budżetową, zwaną w skrócie "WBG w Lublinie".

Stanisław Golec pełnił funkcję Dyrektora WBG w Lublinie do końca 2013 roku, następnie funkcję tę pełnili kolejno Przemysław Zaleski od 8 stycznia 2014 r. do 27 stycznia 2017 r. i Tomasz Prządka od 28 stycznia 2017 r. do 8 stycznia 2019 r.

Od dnia 9 stycznia 2019 roku Dyrektorem Wojewódzkiego Biura Geodezji w Lublinie został Marek Banach a jego zastępcą Bartosz Czech. W dniu 25 kwietnia 2019 roku został zaktualizowany Statut Wojewódzkiego Biura Geodezji w Lublinie i zmieniła się jego struktura organizacyjna. Po tej zmianie Wojewódzkie Biuro Geodezji  w Lublinie pozostaje samorządową jednostką organizacyjną składającą się z 8 komórek organizacyjnych do których zaliczają się  4 pracownie terenowe zlokalizowane w byłych miasta wojewódzkich tj. w Lublinie, Białej Podlaskiej, Chełmie i Zamościu.

W ostatnich latach Wojewódzkie Biuro Geodezji w Lublinie realizowało następujące prace na potrzeby Województwa Lubelskiego:

  1. Scalenia gruntów,
  2. mapy glebowo – rolnicze,
  3. parki krajobrazowe,
  4. tereny łowieckie,
  5. wymiany gruntów,
  6. podziały działek dla jednostek Województwa Lubelskiego,
  7. mapy do celów prawnych na potrzeby Województwa Lubelskiego,
  8. klasyfikacje gleboznawcze gruntów,
  9. drogi wojewódzkie,
  10. plany urządzeniowo – rolne,
  11. inne prace na potrzeby Województwa Lubelskiego.

Strategicznym działaniem Wojewódzkiego Biura Geodezji w Lublinie jest realizacja projektów scaleń gruntów i przygotowanie projektów zagospodarowania poscaleniowego w wyniku których polepszają się warunki gospodarowania rolników ale również urządzane są między innymi: drogi, rowy, przepusty i tereny użyteczności publicznej.

W  ostatnich latach w Województwie Lubelskim w ramach SPO 2004 – 2006  i PROW 2007 – 2014 scalono i przeprowadzono zagospodarowanie poscaleniowe na 52 obiektach o łącznej powierzchni 32 869 ha.

Obecnie w ramach PROW 2014 – 2020 realizowane są 24 obiekty scaleniowe o łącznej powierzchni 35 491 ha.

Potrzeby Województwa Lubelskiego w zakresie scalania gruntów są ogromne a chęć realizacji tych prac poprzez wpis na listę rezerwową Programu Pac Scaleniowych zgłosiły Starostwa Powiatowe z terenu całego województwa, na ogólną powierzchnię 126 340 ha gruntów. Lista i obszar do wykonania scaleń gruntów cały czas sie zwiększa, ponieważ przybywa chętnych do ich realizacji.


W załączeniu kronika WBG w Lublinie w formacie PDF